Medine Müslümanları , Peygamberimiz Hz. Muhammed, Mekke’den Medine’ye hicret ederken, Medine’ye 5 km. mesafede bulunan , Kuba Köyünde Efendimiz’i karşılayarak, Külsüm bin Hedm’in evinde misafir etmişlerdi.

14 gün kalmıştı. 

Efendimiz kısa bir zaman içinde Külsüm bin Hedm’in hurma kuruttuğu arsa üzerinde bizzat kendisi de taş ve kerpiç taşıyarak Kuba Mescidini inşa etti ve burada namaz kıldı. Kur’an-ı Kerim’de takva üzere yapıldığı bildirilen, İlk mescid olarak övülen ( “İlk günden takva üzerine kurulan mescid (Kuba Mescidi) içinde namaza durman için daha uygundur. Onda temizlenmeyi seven erkekler vardır. Allah da temizlenenleri sever.”Tevbe Sûresi, 108. âyet),  cemaatle namaz kılınmak için yapılan ilk mescid budur.  

Kubâ Mescidinin şeref ve mertebesi çok yüksektir. Rasûlullah Efendimiz (s.a.) mescidin insaasi sirasinda ilk tasi mihrâb olacak yere koymus, Hz. Ebubekir, Hz. Omer ve Hz. Osman (r.anhum) da o tasin yanina birer tas koyarak, inşaata başlanmıştır. Bu arada şunu da söylemekte yarar görüyorum. Bu taşların bu kutlu sahabe (Allah hepsinden razı olsun )  tarafından sırayla konulmasıyla yüce peygamber as bir mesajı da vermiş oluyor ki bu mesaj da "Benden sonra devlet başkanı olarak , sizlere rehber olarak bıraktığım insanlar sırasıyla Hz. Ebubekir , sonra Hz. Ömer ve Hz. Osman'dır.. Demeye getirmiştir. 

Mescid, Peygamber Efendimiz Medine’ye gittikten sonra bitmiştir. Peygamber Efendimiz bir hadis-i şerifinde: “Kim evinde guzelce abdest aldiktan sonra namaz kilmak icin Kubâ Mescidine giderse bir umre sevabi kazanir.” buyurmustur. Hz. Peygamber sağlığında, Cumartesi günleri Kuba Mescidini ziyaret eder ve burada namaz kılardı. Mescidin bulunduğu yerde simdi muazzam bir cami inşâ edilmiştir. Cami sanat değeri büyük, muhteşem güzellikte yazilmis âyetlerle donatilmistir. 
 
Kabe, Ravza, Aksa’dan sonra fazileti itibariyle 4. sırada zikredilen Kuba Mescidi, tarih boyunca ihtimamla yenilenmiş, itibarı artarak devam etmiştir. Sırasıyla Hz. Osman B. Affan, Ömer B. Abdülaziz, Ebu Yala Hazini, Nureddin Zengin’in veziri Cemaleddin Esfehanî, Nasır bin Kalavun, Eşref Birsi Beyi ve Osmanlı sultanlarından II. Mahmut ve oğlu Sultan Abdülmecid'in yenilemeleri en güzel şekilde gerçekleştirenlerden bazılarıdır

Osmanlı İmparatorluğu’nun son zamanlarına kadar mescidin içinde iki mihrap bulunmakta, müezzinliğin arka tarafında bulunan küçük mihrabın üzerinde,
“Dürise ayeti dirler burada kılındı. 
Nüzul kain ol bunda gel ey muhtedi Eser–i Resul.” 
yazısı Türkçe olarak nakşedilmişti.

1986' da Türk mühendis, mimar ve işçileri tarafından genişletilmiş ve bugünkü haline getirilmiştir. Selçuklu mimarisi özellikleri taşıyan camide dört minare bulunmakta, orta avlu sıcaktan korunmak için teknolojik imkanlarla otomatik açılır–kapanır şekilde özel bir örtü ile kaplanmış. İçinde kütüphane, alışveriş merkezi, modern tuvalet ve abdest alma yerleri ihmal edilmeyen Kuba, güzel bir çevre düzenlemesi ile fıskiyeleri, şelaleleri ve yeşil bahçesi ile şanına yakışır bir duruma gelmiş. İnsanın ibadet ederken ayrı bir dünyanın esintilerini hissettiği, Kuba, diğer camilerden farklı olarak sade ve şatafattan uzak yapısıyla ayrıcalığını korumakta. Kadın ve erkeklerin ayrı bölmelerde namaz kıldığı, içinde hacı ve ziyaretçileri aydınlatmak için bir danışma masasının bulunduğu mescidi unutmak âdeta imkânsız. Bu masada gelen her hacıya kendi lisanlarına göre hazırlanmış kitaplar verilmekte, cami hakkında sorulan sorular cevaplanmaktadır.5-6 kişinin görev yaptığı bu yerde güleryüz görebilirsiniz.  

Cami içerisinde, her tarafta her köşeden âdeta bir sahabenin selamıyla karşılaşacakmış gibi ve Efendimiz’e kavuşacakmış gibi geliyor bize. Mihrabın hemen önünde  4 rekat Tehiyatü’l mescid namazı kılıp camiden ayrılıyoruz. Cami çıkışında yer alan buz gibi zemzem sularından içmeden gitmiyoruz. Dışarısı seyyar satıcılardan adım atılmaz halde. Yoğun bir kalabalık buranın kutsaliyetine ermiş durumda... Her ne kadar buzlu olarak muhafaza edilmiş taze hurmaları görünce almadan edemedik. Hurmaların tadına doyamadık.